Mag je tijdens het optreden van ordediensten hun acties filmen?

Heel vaak zie je op sociale media filmpjes verschijnen van de acties van ordediensten tijdens rellen of protesten. Toch zegt de wet heel duidelijk: filmpjes van politiemensen delen op sociale media mag niet. Hiervoor heb je namelijk de schriftelijke toestemming nodig van iedereen die in het filmpje in beeld te zien is, ook van de politiemensen. Dus de algemene regels rond het recht van afbeelding gelden ook hier.

Filmen mag, enkel wanneer je daar een rechtsgrond voor hebt. De meest gebruikte rechtsgrond is dat je aan journalistiek doet. Maar je bedoeling moet duidelijk zijn en die moet ook wettelijk zijn. Je moet bijvoorbeeld een maatschappelijk belang kunnen aantonen dat opweegt tegen het recht op afbeelding en privacy.

Als journalist heb je een speciale uitzondering in de privacywet die zegt dat je ontheven wordt van een aantal verplichtingen, en dat wordt in de rechtspraak nogal ruim geïnterpreteerd. Een perskaart is geen vereiste; zolang je kan aantonen dat je aan journalistiek of aan verspreiding van informatie doet, wordt het filmen aanvaard.

Mag de politie jou filmen?

Agenten mogen je op camera vastleggen als belangrijkste gevolg van de nieuwe camerawet. Waar vroeger de dash- en bodycams enkel gebruikt mochten worden bij grote manifestaties, mag het nu in principe altijd.

De agent moet duidelijk maken dat hij alles filmt. Of toch meestal. In uitzonderlijke omstandigheden (zoals terrorisme-dossiers) kan van dat principe afgeweken worden. Door de wet op privacy mag de politie de beelden tot één maand na opname bekijken en gebruiken. Na die periode kan alleen de gerechtelijke politie aan het beeldmateriaal, en dan nog onder strenge voorwaarden. Een jaar na opname worden de beelden definitief verwijderd.